.

.

1. Gustar nie odmienia się z zaimkami Yo, Tú, El.. tylko z (ME, TE, LE, NOS, OS, LES).
2. Nie ma 6 różnych końcówek, dla każdej osoby. Jest tylko forma pojedyncza i mnoga.

Forma pojedyncza jest używana kiedy lubimy jedną rzecz, zaś mnoga kiedy mówimy o więcej niż jednej rzeczy. Example:

A mí me gusta jugar al baloncesto. (Lubię grać w koszykówkę)
A mí no me gustan estas chicas. (Nie lubię tych dziewczyn)
¿A ti te gustan las películas de Almodóvar? (Lubisz filmy Almodovara?)
A  usted le gusta bailar (Lubi Pani tańczyć?)
A Manolo le gustan todos los deportes. (Manolo lubi wszystkie sporty)
A Virginia le gusta cocinar. (Viriginia lubi gotować)
A nosotras nos gusta este coche (Lubimy ten samochód)
A nosotras no nos gustan estas clases. (Nie lubimy tego przedmiotu)
A vosotros os gusta el café. (Lubicie kawę?)
¿A vosotros os gustan los deportes de invierno? (Lubicie sporty zimowe?)
A ellos les gusta leer novelas de terror. (One lubią czytać horrory)
A los jovenes les gustan mucho los conciertos de rock. (Młodzież bardzo lubi koncerty rockowe)

Oczywiście na koniec lekcja wideo, dodatkowo przypomnienie słownictwa o owocach.
Zapraszam.

.

.

	Ayer	wczoraj
	la semana pasada	w zeszłym tygodniu
	Anoche	zeszłej nocy
	En 2008	w 2008r.
	Hace dos semanas	dwa tygodnie temu
	El mes pasado	w zeszłym miesiącu
	Anteayer	przedwczoraj
	Hace 20 dias	20 dni temu
	En noviembre de 1956	w pazdzierniku 1956r
	La otra noche	dwie noce temu
	El verano pasado	zeszłego lata
	El lunes	w poniedziałek
	Hace tres dias	3 dni temu
	En abril	w kwietniu
	En Navidad	na święta Bożego Narodzenia
	El domingo	w niedzielę
	La primavera pasada	zeszłej wiosny

Znamy juz okoliczniki czasu, teraz warto poznać zasady budowy czasowników aby móc budować zdania.
Pochylmy się na czasownkami regularnymi, jak juz znamy z czasu Preterito Perfecto, dzielimy je na trzy grupy w zależności od końcówek.
Zatem mamy grupę kończącą się na AR, ER oraz IR.
W Preterito Indefinido mamy pewne ułatwienie, otóż grupy ER oraz IR odmieniają się tak samo – mają takie same końcówki.
Zobaczmy:

Najczęsciej używane czasowniki z grupy czasowników regularnych to m.in.:
hablar – mówić
comer – jeść
beber – pić
casarse – żenić się / wychodzić za mąż
nacer – rodzić sie
vender – sprzedawać
comprar – kupować
preguntar – pytać
vivir - żyć

Czasowniki te odmieniamy w ten sam sposób jak te odmienione powyżej.
Jeśli nie jesteś pewien/pewna jak to zrobić polecam stronę:

W tym przypadku insteresuja nas czasowniki z kolumny Preterite.

Jak zawsze polecam jeszcze lekcje wideo:

Preposiciones a, de, desde, hasta, en.

» La preposición a se usa para hablar de:
a) Destino – Cel: Ese autobús va a la Guadalajara ( Ten autobus jedzie do Guadalajary)
b) Finalidad – Cel w sensie czynności : Vamos a nadar ( Idziemy pływać)
c) Objeto directo e indirecto de persona – Dopełniene bliższe i dalsze; kogo, komu :
¿Conoses a mi hermano? ( Znasz mojego brata?)
d) Las horas – Godziny : Normalmente me levanto a las 8 ( Normalnie wstaje o 8 ).

» La preposición de se usa para hablar de:
a) Origen en el tiempo – Pochodzenie w czasie : Este coche es de 1995 ( Ten samochód jest z 1995 r.)
b) Origen en el espacio – Pochodzenie w przestrzeni : Soy de Argentina ( Jestem z Argentyny).
c) Material – Materiał, Tworzywo : Me gustan las chaquetas de cuero ( Lubie kurtki ze skóry).
d) Posesión – Posiadanie : Este bici es de mi tío ( Ten rower jest mojego wujka).
e) Temas – Temat : En esta lección hablamos de gramática.  ( W tej lekcji mówimy o gramatyce).

» En:
a) Posición / lugar  - Miejsce : Esta en la casa ( Jest w domu).
b) Tiempo – Czas: El verano termina en septiembre ( Lato kończy się we wrześniu).
c) Medio de transporte – Środek transportu : Miguel viene a trabajo en metro ( Miguel przyjeżdża do pracy metrem).

» Desde:
a) Origen en el tiempo – Pochodzenie w czasie:  Vivo en Mexico desde 1980 ( Mieszkam w Meksyku od 1980).
b) Origen en el espacio – Pochodzenie w przestrzeni:  Desde nuestra ventana vemos el mar ( Z  naszeo okna widzimy morze).

» Hasta:
a) Final en el tiempo – Zakończenie w czasie: Esta tienda es cerra hasta lunes ( Ten sklep jest zamknięty do poniedziałku).
b) Final en el espacio – Zakończenie w sensie miejsca: Te acompaño hasta tu casa  ( Pójdę z tobą aż do twojego domu).

W języku hiszpańskim istnieją trzy sposoby na wyrażenie polskiego być.  Opierają się one na trzech czasownikach:
1. SER
2. ESTAR
3. HABER

W tej lekcji zajmiemy się pierwszymi dwoma, które często sprawiają problemy.

El verbo SER expresa:

• la existencia – istnienie czegoś:                       Ser o no ser, he ahí el problema.  -
• las características esenciales:
  1. el origen – pochodzenie,                          Somos de Polonia ( Jesteśmy z Polski).
  2. la profesión – zawód,                               Soy bombero ( Jestem strażakiem).
  3. la nacionalidad – narodowość,                 Es español ( Jest Hiszpanem).
  4. la religión – wyznanie,                             Soy católico ( Jestem katolikiem).
  5. las cualidades físicas y morales – właściwości fizyczne i umysłowe,                            Es alto e inteligente ( Jest wysoki i inteligentny).
• una definición:
  1. la descripción de una cosa – opis przedmiotu,
     Es una chica muy inteligente ( Jest dziewczyną bardzo inteligentną).
  2. la pregunta por la descripción – pytając o właściwości
     ¿Cómo es tu profesora? ( Jaka jest twoja nauczycielka? )
• tiene el valor explicativo (SER + que) – wyjaśnia cos,
  Es que no podía venir ( Nie może przyjść).
  

El verbo ESTAR expresa:

• la ubicación  - miejsce,             Mi casa está en la calle  Goya ( mój dom jest przy ulicy Goua).
  PERO (ALE)
  Para indicar el lugar donde ocurre un acontecimiento se usa „ser” ( Aby opisać miejsce gdzie coś się dzieje używamy czasownika SER):
  El concierto es en el teatro ( Koncert jest w teatrze).
• la presencia o la ausencia – obecności lub jej braku,
  Juan no está en casa ( Juana nie ma w domu).
• la posición,                                                         Estoy de pie.
• los estados y características temporales:
  1. la actitud, el comportamiento – postawa, zachowanie,
     Está de mal humor ( Ma zły humor).
  2. el estado de salud – stan zrowia,                                     Estoy mala ( Jest zła).
  3. la pregunta por un estado – pytanie o samopoczucie,
     ¿Cómo estás? ( Jak się masz?)

• una opinión – pytania o opinie,                                                     ¿Estás a favor o en contra? ( Jesteś za czy przeciw?)
• una intención – zamiary,                                                   Estoy por pegarle una bofetada.

Algunos adjetivos utilizados con SER o ESTAR pasan de un sentido esencial a un sentido ocasional:

ser guapo – físicamente, siempre                         estar guapo – parecerlo por el modo
de peinar, vestir, etc.
ser pobre – de condición modesta                         estar pobre – quedarse sin dinero
ser joven – de edad                                           estar joven – parecer joven

Algunos adjetivos utilizados con SER o ESTAR cambian totalmente su significado:

ser listo – inteligente                                          estar listo – dispuesto, preparado
ser rico – tener mucho dinero                               estar rico – sabroso
ser católico – de religión                                     estar católico – en buenas condiciones
de salud
ser atento – tener educación                               estar atento – prestar atención

Ze swojej strony polecam Wam:

La Pajarraca Radio
Zdaje się być dość niskobudżetowe, jednak grają bardzo przyjemnie, raczej cięższe brzmienia.	Escuchar en vivo

Radio Fiesta Mexicana
Bardo sympatyczne Meksykańskie kawałki. Doskonałe na imprezę w rytmach latino.	Escuchar en vivo

Los 40
Popularna Muzyczna stacja radiowa z Madrytu	Escuchar en vivo

Radio La Explosiva 730AM
Tu posłuchasz Meksykańskiej bandy	Escuchar en vivo

Amor 93.1 – Solo Música Romántica
Tylko piosenki o miłości.	Escuchar en vivo

Zdania budujemy wg. schematu:
(Podmiot) + Presente de HABER + Participio Pasado + dopełnienie

Podobnie jak w czasie teraźniejszym podmiot jest tylko opcjonalny.
Presente de haber to czasownik haber odmieniony w Presente de Indicativo.

Dalsza część zadnia to odpowiednio odmieniony czasownik.
wg zasady:
Czasowniki kończące się na AR, teraz dostają końcówkę ADO.
hablar > hablado
bailar > bailado
cenar > cenado

Czasowniki kończące się na IR oraz ER, teraz dostają końcówkę IDO.
comer > comido
vivir > vivido
escribir > escrito

Najlepszym sposobem na zrozumienie i zapamiętanie tego czasu jest przerobienie odpowiedniej ilości przykładów. Zaczynamy.

1. Yo nunca he estado en Madrid – Nigdy nie byłem w Madrycie
2. Hoy  mi hermano ha cocinado y ha preparado tortilla – Dziś mój brat gotował i przygotował tortillę.
3. Esta mañana me he levantado tarde – Tego dnia wstałem późno.
4. Ella ha viajado mucho y ha vivido en países muy diferentes – Ona podróżowała dużo i żyła w wielu krajach.
5. Esta tarde hemos escuchamos música en casa - Tego wieczoru słuchaliśmy muzyki w domu.
6. Hoy he visto una película muy interesante – Dziś widziałem film bardzo interesujący.
7. Por la mañana nosotros hemos visitado a nuestros padres – Rano odwiedziliśmy naszych rodziców.
8. ?Que has echo por la mañana? - Co robiłeś rano?
9. Miguel hoy no ha ido a la universidad - Miguel dziś nie był na uniwersytecie.
10. Por la mañana hemos desayunado un bocadillo de queso y hemos bebido tè con limón - Rano zjedliśmy śniadanie, kanapkę z serem i wypiliśmy herbatę z cytryną.
11. ?Has escrito ya el correo electrónico? – Napisałeś już e-maila?
12. ?Dónde has puesto las llaves de casa? – Gdzie położyłeś klucze z domu?
13. Mi vecino ha muerto - Mój sąsiad umarł.

Jest jeszcze kilka szczegółów na które warto zwrócić uwagę, mianowicie:
- Czasowniki zwrotne, np brać prysznic  – ducharse.
Me he duchado - wziąłem prysznic.
Te has levantado - wstałeś.
Se ha acuesto - położyła się.
Pojawia nam się tutaj zaimek zwrotny (Pronombres Reflexivos),
dziala on podobnie jak w przypadku czasownika gustar – lubić.

Druga sprawa to czasowniki nieregularne.
Poniżej tabelka z tymi bardziej popularnymi:

Los más importantes
widzieć	VER	VISTO
pisać	ESCRIBIR	ESCRITO
wracać	VOLVER	VUELTO
kłaść	PONER	PUESTO
umierać	MORIR	MUERTO
robić	HACER	HECHO
powiedzieć	DECIR	DICHO
otwierać	ABRIR	ABIERTO
odkrywać	DESCUBRIR	DESCUBIERTO
łamać	ROMPER	ROTO
De estos se puede formar otros, ej:
odroczyć	POSPONER	POSPUESTO
cofnąć	DESHACER	DESHECHO
kryć	CUBRIR	CUBIERTO

Tutaj możecie znaleźć więcej:

http://babelnet.sbg.ac.at/carlitos/ayuda/verbos_irregulares/index.htm

Jak zawsze polecam lekcję wideo:

	- Dónde está el gato? - Un gato está antes de la caja. Kot jest przed pudełkiem.
	- Dónde está el gato? - Un gato está a la izquierda de la caja. Kot jest na lewo od pudełka.
	- Dónde está el gato? - Un gato está a la derecha de la caja. Kot jest na prawo od pudełka.
	- Dónde está el gato? - Un gato está arriba de la caja. Kot jest nad pudełkiem.
	- Dónde está el gato? - Un gato está debajo de la caja. Kot jest pod pudełkiem.
	- Dónde está el gato? - Un gato está dentro de la caja. Kot jest w pudełku.
	- Dónde está el gato? - Un gato está cerca de la caja. Kot jest blisko pudełka. lub - Dónde está el gato? - Un gato está al lado de la caja. Kot jest obok pudełka.
	- Dónde está el gato? - Un gato está fuera de la caja. Kot jest daleko od pudełka.
	- Dónde está el gato? - Un gato está entre de las cajas. Kot jest pomiędzy pudełkami.
	- Dónde está el gato? - Un gato está detrás de la caja. Kot jest za pudełkiem.
	- Dónde está el gato? - Un gato está encima de la caja. Kot jest na pudełku.

Na koniec jeszcze lekcja wideo, tym razem nie od Jordana.

Konstrukcja składa się z:
Podmiot + Estar + Gerundio

Czyli:
Ja gram w piłkę (w tym momencie)
- (Yo) estoy jugando al fútbol
Przypomnijmy sobie odmianę czasownika Estar:

Kolejną częścią tej konstrukcji jest Gerundio (odpowiednik angielskiego geund).
Gerundio to nic innego jak czasownik z odpowiednią końcówą.
W zależności od zakończenia czasownika dokładamy różne końcówki, i tak:

Zasada ta jest stała dla wszystkich czasowników prócz kilku wyjątków:

Przykłady użycia:
- Dónde está Jose? – Gdzie jest Jose?
- El está en el supermercado - Jest w supermarkecie.

- Que haces? – Co robisz?
- Estoy leyendo un libro. – Czytam książkę.

Oraz lekcja video:

This is my bike.
Eso es mi bicicleta.

This bike is mine.
Eso bicicleta es mía.

Ejemplo:
-¿ De quien es el coche? - Czyj jest ten samochód?
- Es mio. - Jest mój.

Ejemplo:
- ¿De quien son las carpetas? – Czyje są te teczki?
- Son mías. - Są moje.

- ¿De quién son los pantalones ? – Czyje są te spodnie?
- Son de Juan. Son suyos. ¿Y   los calcetines? – Są Juana. Są jego. I skarpetki?
- Los calcetines son de nosotros. – Skarpetki są od nas. Są nasze.
Son nuestros.

- ¿De quién es la camisa ? - Czyja jest ta koszula?
- Es de Pedro. Es suya.¿Y  el sombrero? - Jest Pedra, jest jego. I kapelusz?
- El sombrero es de  Carmen. Es suyo. - Kapelusz jest Carmen, jest jej.